محمد حسين بن مهدى فراهانى

321

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

باب در 1266 ه . ق . به دستور امير كبير به قتل رسيد . 243 ر 24 - ميرزا حسين على ميرزا حسين على نورى « بهاء اللّه » مؤسس آئين جديدى است كه به نام خود او آئين بهائى و به اصطلاح پيروانش « امر بهائى » خوانده مىشود . وى بىآنكه باب را ديده باشد به دو گرويد و پس از سوء قصد به ناصر الدين شاه ( 1268 ه . ق . ) بزرگان بابيه چون « ميرزا يحيى صبح ازل » و برادرش ميرزا حسين على به عراق تبعيد شدند . در 1280 ه . ق . ميرزا حسين على مدعى ميرزا يحيى شد و خود را موعود باب و « من يظهره اللّه » خواند . از اين زمان بابيه به دو فرقهء « بهائى » و « ازلى » تقسيم شدند و بهاء اللّه تعاليم تازه‌اى آورد كه به بهائيت ( بهائيه ) معروف شد . دولت عثمانى براى جلوگيرى از اغتشاش ، صبح ازل را به « قبرس » و حسين على را به « عكا » فرستاد . ميرزا حسين على در عكا وفات يافت و پيروانش او را « جمال مبارك » و « جمال قدم » مىخوانند . 247 ر 7 - خرنوب درخت هميشه سبز نواحى مديترانه‌اى و كشورهاى گرم داراى ميوه‌اى باقلائى شكل با دانه‌هاى سخت كه مغزش شيرين و براى تغذيه حيوانها و گاهى انسان مصرف مىشود . قسمى از آن بوته‌اى بلند و خاردار است با گلهاى زرد رنگ كه « خرنوب نبطى » گويند ( دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 892 ) . 250 ر 22 - چنگر نوعى مرغابى سياه‌رنگ كه از مرغابى معمولى كوچك‌تر و تقريبا به اندازهء كبوتر است و در سواحل مديترانه و درياى خزر يافت مىشود . 267 ر 6 - چاووش لغت تركى ، ظاهرا از ريشهء « چوياچاو » ( - اعلان و خطاب ) گرفته شده به معنى نقيب لشكر و نگاهبان كاروان . كسى كه پيشاپيش كاروان يا زوار حركت كند و آواز بخواند . 268 ر 8 - ايلجار - الجار مأخوذ از تركى ، اجتماع گروهى از رعايا براى انجام دادن كارى .